در مدح انتقام

 

آنتقام

در مذمت انتقام گرفتن جمله‌های قصار و اشعار بسیاری هست. از جمله مشهور «لذتی که در عفو هست در انتقام نیست» گرفته تا کلی جمله دیگه…
خوشتون بیاد یا نه انتفام فرایندی لذتبخشه! این موضوع در تصویربرداری MRI از مغز افراد انتقامجو نشون داده شده. (نشون داده شده همون مراکزی از مغز این افراد فعالیت داشته که در هنگام لذت بردن هم فعالند)
اما اگه بحث لذت رو کنار بذاریم این پدیده مذموم بعضا اثرات مثبت اجتماعی هم داره!

شاید عجیب به نظر بیاد اما برای اینکه متوجه بشید انتقام چه اثرات مثبتی می‌تونه داشته باشه دنیای بدون انتقامی رو تصور کنید. فرض کنید شما در این دنیا هزار تومن از پول من رو می‌دزدید و چون قراره در این دنیای فرضی انتقامی در کار نباشه تنها انگیزه من برای پس گرفتن پولم تحلیل هزینه و فایده است. من باید محاسبه کنم اگه بخوام پولم رو از شما پس بگیرم چقدر برام آب می‌خوره؟ اگر فرضا این کار ۵۰۰ تومان برام آب بخوره می‌ارزه که بخوام برای پس گرفتن پولم از شما اقدام کنم اما اگه این کار ۲۰۰۰ تومن برام آب بخوره هر عقل سلیمی در این دنیا می‌گه که بهتره بی‌خیال پس گرفتن پولم بشم چون در هر صورت ضرر می‌کنم.

اما انتقام این حساب و کتابها سرش نمی‌شه! خیلی وقتها دیده شده افراد برای انتقام گرفتن از کسی، چندین برابر ضرر اولیه‌ای رو که شخصی بهشون زده هزینه می‌کنند تا بتونند ازش انتقام بگیرند. به عبارتی مثلا یک میلیون تومن هزینه می‌کنند تا نگذارند اون هزار تومان با آب خوش از گلوی طرف پایین بره! خب این کار از نظر هر عقل سلیمی که با حساب و کتاب و اقتصاد آشنایی داره احمقانه است ولی انتقامجویی کاری به این محاسبه‌ها نداره.

حالا بر می‌گردیم به سوال اصلی: فایده اجتماعی انتقام جویی چیه؟
فایده اش اینه که اگه شما از قبل بدونید من نه بر اساس حس انتقام جویی بلکه فقط بر اساس حساب و کتاب اقتصادی اقدام به پس گرفتن پولم می‌کنم فقط کافیه هزینه پس گرفتن پول من رو بالا ببرید تا خیالتون راحت باشه من دیگه کاری به کار شما نخواهم داشت. (مثلا اون هزار تومن رو در جایی بگذارید که دسترسی بهش دو هزار تومن هزینه داشته باشه) اما اگه احتمال بدید که من ممکنه بر اساس انتقامجویی اقدام کنم دیگه هیچ راهی برای تضمین صد در صد عدم مقابله من برای شما باقی نمی مونه و همین احتمال باعت می‌شه احتمال اقدام شما برای برداشتن پول من به شدت کم بشه و این موجب نوعی از نظم طبیعی و خود به خودی اجتماعی می‌شه. به عبارتی انتقام خودش بده اما ترس از انتقام ممکنه باعث پیشگیری از خیلی از بزهکاری‌های اجتماعی بشه.

با همه این حرفها شما یادتون باشه که:  لذتی که در عفو هست در انتقام نیست 🙂

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *